‘Âm nhạc’ vs ‘Tự nhiên’ - Bản chất của Âm nhạc

MỞ ĐẦU

Trong xã hội ngày nay, khi nhắc đến ‘âm nhạc’, người ta thường nghĩ đến một loại âm thanh đặc biệt do con người tạo ra nhằm mục đích truyền đạt những quan điểm / ý kiến của mình, đôi khi thì để giải tỏa cảm xúc trong lòng, đôi khi chỉ để kiếm tiền. Ít ai để tâm đến mặt “tự nhiên” (bản chất) của âm nhạc - liệu âm nhạc có phải đơn thuần là một thứ do con người ‘chế’ ra để thỏa mãn nhu cầu tinh thần của bản thân? Liệu các định nghĩa ‘thuận - nghịch’ trong âm nhạc chỉ đơn thuần là do con người dùng cảm giác của mình khi nghe để quyết định?

 Bài viết này xin mạn phép bàn về vấn đề ‘Âm nhạc’ vs ‘Tự nhiên’ (hay nói cách khác là ‘Bản chất của Âm nhạc’) dựa trên vài kinh nghiệm & “nghiên cứu” vô cùng ít ỏi của bản thân. Từ chủ đề này, tiện thể cũng nhắc tới sự tài tình của người xưa trong lĩnh vực âm nhạc.

Các chủ đề mỹ học âm nhạc gây tranh cãi và những vấn nạn

Đây là một phần rất rất nhỏ trong cuốn “Cảm nhận mỹ học âm nhạc” của PGS-TS Thế Bảo. Do thấy hay & cũng có nhiều thứ hợp với suy nghĩ của bản thân nên muốn chép lại lên đây. (Từ đây trở xuống, các đoạn chữ in nghiêng là do mình tự viết, còn ghi bình thường là theo như trong sách của tác giả). Xin lưu ý thêm là "âm nhạc" khác với "bài hát", ở đây chỉ nói đến khía cạnh âm nhạc và duy nhất khía cạnh âm nhạc mà thôi.

Có rất nhiều vấn đề mỹ học âm nhạc gây tranh cãi hàng nghìn năm qua cho đến ngày nay vẫn còn là những vấn nạn, những suy nghĩ cần giải đáp tiếp. Tuy nhiên ở đây chúng ta chỉ tập trung 3 vấn đề lớn:

1. Âm nhạc có phải là trò chơi của âm thanh, của vật lí, của toán học?
2. Quan hệ giữa hình thức và nội dung của âm nhạc
3. Vấn đề đạo đức và âm nhạc. Tác dụng của âm nhạc đối với đời sống xã hội.